Lầm tưởng nổi hạch do sốt, trẻ 5 tháng nhập viện vì tụ cầu vàng gây áp xe cổ

Áp xe hạch cổ ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ là bệnh lý nhiễm trùng ngoại khoa nguy hiểm, dễ bị nhầm lẫn với các phản ứng nổi hạch thông thường khiến gia đình chủ quan hoặc tự điều trị sai cách. Trường hợp bệnh nhi H.Q.T (5 tháng tuổi, trú tại xã Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ) bị khối sưng ở vùng cổ, do điều trị chưa đúng cách đã tiến triển thành ổ áp xe và chỉ hồi phục sau khi được phẫu thuật can thiệp kết hợp điều trị theo kháng sinh đồ chuẩn xác.

Bác sĩ khoa Ngoại nhi tổng hợp, Bệnh viện Sản nhi tỉnh Phú Thọ thăm khám cho bệnh nhi T.

Khởi phát bệnh, bé T. xuất hiện khối sưng ở vùng cổ. Nghi ngờ con chỉ bị nổi hạch do sốt mọc răng hoặc cảm sốt thông thường, người nhà đã tự mua thuốc cho bé uống tại nhà. Sau 4 ngày tự điều trị không thuyên giảm, khối sưng có dấu hiệu to lên, gia đình mới đưa bé đến khám tại Trung tâm Y tế khu vực và được chẩn đoán nhiễm trùng vùng đầu mặt cổ, chỉ định nhập viện điều trị nội trú.

Tuy nhiên, dù đã trải qua 10 ngày điều trị tích cực tại tuyến cơ sở, tình trạng tổn thương vùng cổ của trẻ vẫn không có chiều hướng thoái triển. Khối sưng nguy cơ hóa mủ lan rộng, gia đình quyết định chuyển tuyến đưa bé đến Bệnh viện Sản Nhi tỉnh Phú Thọ.

Ngày 6/11, khi tiếp nhận bệnh nhi, các bác sĩ Khoa Ngoại nhi tổng hợp, Bệnh viện Sản Nhi tỉnh Phú Thọ đã nhanh chóng thăm khám, chỉ định xét nghiệm công thức máu và siêu âm chuyên sâu vùng đầu, mặt, cổ. Kết quả siêu âm xác định bệnh nhi bị áp xe vùng đầu mặt cổ, khối áp xe có kích thước 4,5×3,1cm – một tình trạng tích tụ mủ cấp tính cần phải xử trí ngoại khoa khẩn cấp.

Hình ảnh siêu âm cho thấy kích thước khối viêm dịch mủ lớn

Bệnh nhi được chỉ định nhập viện, dùng kháng sinh toàn thân và tiến hành phẫu thuật mở dẫn lưu ổ áp xe bằng phương pháp gây mê toàn thân. Quá trình phẫu thuật đã triệt để giải phóng lượng lớn dịch mủ tích tụ (màu socola sánh đặc), giải áp vùng mô mềm bị tổn thương, đồng thời bác sĩ đã lấy mẫu dịch mủ gửi nuôi cấy vi khuẩn.

Sau 3 ngày nuôi cấy và định danh, kết quả xét nghiệm vi sinh khẳng định “thủ phạm” gây ra tình trạng áp xe nghiêm trọng ở trẻ chính là vi khuẩn Tụ cầu vàng

(Staphylococcus aureus). Đây là loại vi khuẩn có độc tính mạnh, khả năng kháng thuốc cao và nguy cơ gây biến chứng nhiễm trùng huyết nếu không xử trí đúng trúng nguyên nhân. Ngay lập tức, phác đồ điều trị được điều chỉnh tối ưu theo kết quả kháng sinh đồ, kết hợp chăm sóc và thay băng vết mổ hàng ngày.

Nhờ sự phối hợp chặt chẽ giữa phẫu thuật ngoại khoa và điều trị nội khoa chuẩn xác, sức khỏe của bé T. đã cải thiện tốt: trẻ tỉnh táo, tự thở tốt, giảm quấy khóc, ăn uống và bú mẹ ngoan. Ổ áp xe qua dẫn lưu chỉ còn ra rất ít dịch, các chỉ số xét nghiệm đánh giá tình trạng nhiễm trùng trong máu giảm đáng kể, tiến tới phục hồi hoàn toàn.

BSCKI Đinh Văn Nghĩa – Khoa Ngoại nhi tổng hợp, Bệnh viện Sản Nhi tỉnh Phú Thọ khuyến cáo các bậc phụ huynh tuyệt đối không được tự ý mua thuốc kháng sinh, thuốc giảm đau hay đắp các loại lá dân gian lên tổn thương khi phát hiện trẻ có biểu hiện sưng nốt hoặc nổi khối áp xe vùng đầu, mặt, cổ và hàm mặt. Việc tự điều trị tại nhà mà không có sự chỉ định của y bác sĩ có thể vô tình làm che lấp triệu chứng bệnh, khiến vi khuẩn xâm nhập sâu hơn và gây ra những tổn thương lan rộng nguy hiểm.

Sau 6 ngày điều trị, tình trạng bệnh nhi tiến triển tốt

Do hệ miễn dịch của trẻ nhỏ còn rất non nớt, các nhiễm trùng vùng đầu mặt cổ thường tiến triển nhanh chóng và dễ dẫn đến nhiều biến chứng phức tạp nếu chậm trễ. Ngay khi nhận thấy những dấu hiệu bất thường vùng cổ của con, gia đình cần

chủ động đưa trẻ đến khám sớm tại các cơ sở y tế uy tín để được chẩn đoán chính xác và can thiệp kịp thời, đảm bảo an toàn tối đa cho sức khỏe của trẻ.