Dinh dưỡng tốt cho mẹ – Khởi đầu trọn vẹn cho bé

Một thai kỳ trung bình kéo dài từ 38 đến 40 tuần. Thai kỳ được bắt đầu từ khi tinh trùng gặp trứng và thụ tinh. Tuổi thai dựa vào ngày đầu của chu kỳ kinh cuối cùng. Bác sĩ sẽ chọn mốc 40 tuần để dự đoán ngày sinh. Để  có 1 thai kỳ khỏe mạnh, dinh dưỡng đầy đủ là yếu tố vô cùng quan trọng. Vậy chế độ dinh dưỡng thai kỳ như thế nào là hợp lý, hãy cùng theo dõi phần tư vấn hướng dẫn của BS. Cao Thị Trang – Phụ trách khoa Dinh dưỡng Tiết chế, Trung tâm Sản Nhi trong bài viết sau. 

BS. Cao Thị Trang khám dinh dưỡng cho trẻ 

1. Giai đoạn 3 tháng đầu thai kỳ:

Giai đoạn này bạn thương khó chịu, buồn nôn vào khoảng cuối giờ chiều hoặc tối, khiến bạn đói nhưng không ăn được. Bí quyết là bạn hãy tranh thủ ăn nhiều hơn một chút vào buổi sáng và trưa. Ăn thêm bữa nhẹ vào đầu giờ chiều hoặc bất cứ khi nào thấy khỏe.

Ở giai đoạn này, mẹ nên bổ sung các chất dinh dưỡng sau trong chế độ ăn uống để đảm bảo sức khỏe của thai nhi:

Bổ sung Acid Folic: Thiếu Acid folic có thể gây khiếm khuyết ống thần kinh, làm tăng nguy cơ dị tật ở tim, chi, đường tiểu, sứt môi, hở hàm ếch. Tất cả các khiếm khuyết này xảy ra sớm trong giai đoạn đầu của thai kỳ. Do đó, bổ sung Acid folic là việc làm cực kì quan trọng khi mang thai 3 tháng đầu.

Trứng và rau cải bó xôi là hai thực phẩm được khuyên nên bổ sung thêm trong 3 tháng đầu mang thai vì có chứa nhiều choline – chất quan trọng hình thành các dây thần kinh ghi nhớ và học tập ở bào thai. Ngoài ra, cải bó xôi còn chứa vitamin A và C, cũng như canxi, sắt, magiee, kali và vitamin B6.

Cải bó xôi là thực phẩm rất có lợi cho mẹ bầu trong 3 tháng đầu thai kỳ

Bạn nên duy trì một số thói quen tốt như: không dùng đồ uống có caffein, tránh uống rượu và hút thuốc lá, nên đi ngủ đủ giấc và tập thể dục nhẹ nhàng.

Ăn uống điều độ để giữ ổn định lượng đường trong máu. Tránh những đồ ăn quá béo vì chất béo làm cơ thể mất nhiều thời gian để tiêu hóa, thức ăn ở lâu trong dạ dày và làm gia tăng cơn buồn nôn.

Giai đoạn này bạn có thể gặp chứng táo bón thai kỳ nên hãy bổ sung thêm Probiotics.

2. Giai đoạn 3 tháng giữa thai kỳ:

Đây được xem là khoảng thời gian dễ chịu nhất trong suốt thai kỳ, được tính từ tuần 13 đến tuần thứ 26. Trong giai đoạn này, em bé sẽ lớn lên và thay đổi nhanh chóng mỗi ngày.Với 3 tháng giữa thai kỳ, những mệt mỏi và vất vả trong ăn uống sẽ qua đi bởi bạn sẽ đỡ nghén hơn, đây là giai đoạn mà các bà mẹ có thể “tăng tốc” để cung cấp một lượng dinh dưỡng cần thiết cho cả hai mẹ con.

Tháp dinh dưỡng thực phẩm:

Giai đoạn này, cơ thể người mẹ cần khoảng 2550 Kcal/ngày, cao hơn mức bình thường 300 – 350 kcal, bởi vậy các yêu cầu về sinh dưỡng cũng cao hơn

Các dưỡng chất cần tăng cường trong giai đoạn này:

Protein: Các axit amin cấu thành protein giúp tạo nên các tế bào trong cơ thể bạn và bé. Mỗi gam protein cung cấp 4 calo nên cũng là nguồn cung cấp năng lượng tốt.

Kẽm: cần thiết cho sự hình thành và tăng trưởng tế bào, hỗ trợ miễn dịch nên là vi chất tối quan trọng đối với thai nhi. Sự thiếu kẽm ở người mẹ có thể dẫn tới các bất thường bẩm sinh, chậm phát triển thai nhi và sớm rối loạn chức năng miễn dịch sau khi sinh ở bé.

Sắt: Quan trọng trong việc sản xuất huyết sắc tố của hồng cầu để vận chuyển và lưu trữ oxy cho các tế bào máu đang phát triển của trẻ.

Đặc biệt, nhu cầu sắt của cơ thể tăng đến 50% trong suốt thai kỳ. Điều này hoàn toàn không thể đáp ứng đủ chỉ thông qua thực phẩm. Do đó, bạn nên kiểm tra lượng sắt trong suốt thai kỳ và uống bổ sung sắt theo chỉ định của bác sĩ. Và bổ sung thêm các thực phẩm hỗ trợ đặc biệt là sữa cho phụ nữ mang thai và cho con bú.

3. Giai đoạn 3 tháng cuối thai kỳ

Giai đoạn này bạn có thể tăng tới 6-7kg và cũng là giai đoạn thai nhi lớn nhanh nhất. Chế độ dinh dưỡng của mẹ trong giai đoạn này cũng phải tăng tương ứng, nhưng cũng phải hết sức hợp lý để tránh các nguy cơ đái tháo đường, phù nề hoặc tăng cân quá mức. 4 nhóm thực phẩm cơ bản vẫn phải được đảm bảo đầy đủ

Mỗi ngày, cơ thể mẹ cần khoảng 2550 kcal (giống giai đoạn 3 tháng giữa), do vậy khẩu phần ăn vẫn cần phải duy trì tốt như giai đoạn trước.

Các vi chất cần lưu ý tăng cường bổ sung:

Chất đạm (Protein): Nhu cầu chất đạm cho phụ nữ trong thời kỳ mang thai 3 tháng cuối là 70g/ngày.

Canxi: mỗi ngày thai phụ cần khoảng 1500mg canxi. Do giai đoạn này khung xương của bạn chịu nhiều áp lực nhất, đồng thời hệ xương của bé cũng phát triển vượt trội nhất.

Chất béo (lipid): Phụ nữ mang thai cần 70 – 80 g/ngày

Sắt: phòng chống bệnh thiếu máu do thiếu sắt

I – ốt: Giúp sản xuất hormon tuyến giáp và góp phần vào sự phát triển não của thai nhi.

Ngoài ra, giai đoạn này táo bón vẫn có thể tiếp diễn. Nên bạn vẫn cần bổ sung:

Chất xơ: Giúp cải thiện sức khỏe tiêu hóa, đặc biệt giúp giảm táo bón và bệnh trĩ vốn thường gặp ở phụ nữ mang thai.

Probiotics: Bạn nên uống thêm sữa dành cho phụ nữ mang thai và cho con bú có chứa Probiotics Bifidus BL giúp hạn chế chứng táo bón thai kỳ và tăng sức đề kháng.

4. Khuyến nghị mức tăng cân khi mang thai:

BMI = (trọng lượng cơ thể)/(chiều cao x chiều cao)

Chỉ số BMI trước khi mang thai	Mức tăng cân khi mang thai
BMI < 19,8 (Thiếu cân)	12,5 đến 18kg
BMI từ 19,8 đến 26 (cân nặng bình thường)	11,5 đến 16kg
BMI từ 26 đến 29 (Thừa cân nặng)	7 đến 11,5kg
Sinh đôi	16 đến 20,5 kg
Khác	Những phụ nữ có chiều cao thấp (<157cm) nên nhắm đến mức thấp hơn trong khoảng tăng cân được khuyến nghị